Duurzame ambitie NIOO-KNAW

Duurzame ambitie NIOO-KNAW

Vraag van NIOO-KNAW: Ontwikkel slimme klimaatkamers die passen bij onze duurzame ambitie.

  • Wageningen
  • Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW)
  • oktober 2018

Dertien klimaatkamers had het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) nodig in haar nieuwe gebouw in Wageningen. Ze moesten niet alleen high tech en academisch verantwoord zijn, maar ook nog duurzaam. ENGIE Refrigeration (voorheen Cofely Refrigeration) overtrof de verwachtingen. "Nooit had ik het idee dat we het onmogelijke vroegen." 

In de klimaatkamers van het NIOO-KNAW bestuderen onderzoekers het effect van veranderende omstandigheden op planten, dieren en micro-organismen. En daarmee op het reilen en zeilen van de hele natuur.

Gregor Disveld:

"Bijvoorbeeld het effect van de opwarming van de aarde op planten", legt Gregor Disveld uit, die als fytotronbeheerder verantwoordelijk is voor de klimaatkamers van het NIOO-KNAW. "We zochten niet alleen kweekfaciliteiten, maar ook klimaatkamers om materiaal op te slaan, zoals schimmelpreparaten en veldgrond."

Gregor Disveld:

Lichtcondities

"Omdat het hier gaat om wetenschappelijk onderzoek, moeten de omstandigheden in de klimaatkamers volledig traceerbaar zijn. Dat stelt hoge eisen aan de onderzoeksomstandigheden. Bijvoorbeeld aan de stabiliteit van de lichtcondities. De lampen geven veel warmte af en moeten gekoeld worden. Maar dat moet wel gelijkmatig gebeuren, zodat de temperatuur in de hele kamer gelijk blijft."

De organisatie wilde meer dan academische degelijkheid. Als ecologisch instituut hecht het NIOO-KNAW groot belang aan duurzaamheid. Zo is het pand zoveel mogelijk energieneutraal en is hergebruik van middelen en materialen een belangrijk uitgangspunt. Een van de wensen was om warmte die vrijkomt bij onderzoek, zo veel mogelijk te hergebruiken. Daarom heeft ENGIE de klimaatkamers zo ontworpen dat de waterwarmte van de koelcompressoren wordt gebruikt voor de verwarming van het gebouw.

Duurzame ambities

"Maar van de techniek die nodig is voor de klimaatkamers hadden we niet een heel duidelijk beeld’, zegt Disveld. ‘Daarom zochten wij juist een partij die ons kon helpen met het waarmaken van onze ambities op het gebied van degelijkheid en duurzaamheid."

ENGIE sprong daarbij al snel in het oog. "We hadden gezien dat ENGIE technisch slimme klimaatkamers had aangelegd bij de Universiteit van Amsterdam. Zoals pompen aan de buitenkant, zodat je de klimaatkamers niet in hoeft te gaan voor onderhoud. Daardoor is er geen risico is van verstoring van het onderzoek."

Inloggen uit huis

De vraag was of ENGIE ook in Wageningen aan alle wensen tegemoet kon komen. "De mensen van ENGIE luisterden naar onze vragen en dachten mee over wat we nodig hadden. Hun ideeën waren overzichtelijk. Het inregelen gebeurde zonder extra kosten. Nooit hadden we het gevoel dat we het onmogelijke vroegen."

Inloggen uit huis

Zo installeerde ENGIE een bewakings- en besturingssysteem waar de fytotronbeheerder ook vanuit huis op kan inloggen. "We kunnen veel zelf sturen: lichtintensiteit, temperatuur, luchtvochtigheid. De meetbox hangt middenin de klimaatkamer, in plaats van in een hoek. Daardoor kunnen we de luchtvochtigheid en temperatuur meten in het hart van de kamer meten, daar waar het onderzoek plaatsvindt." 

Maar er is meer. "We kunnen hier zowel een situatie van vol daglicht als schaduwrijke lichtcondities nabootsen. In het eerste geval zit er in verhouding veel rood in het licht, in het tweede juist veel verrood. Dat we dat met led-licht kunnen doen past heel goed binnen onze milieufilosofie. Onze klimaatkamers zijn echt innovatief."